Văn nghị luận giải thích là một kiến thức quan trọng và mới mẻ đối với học sinh lớp 7. Trong chương trình Ngữ văn 7, có sự thay đổi lớn về kiến thức. Điều này đánh dấu bước ngoặt quan trọng mà học sinh sẽ làm quen với một thể loại văn nghị luận mới – bàn bạc và bình luận về một vấn đề. Trong đó, nghị luận giải thích là dạng văn khá khó đối với học sinh. Ở đây, Novateen sẽ hướng dẫn cách làm bài văn nghị luận giải thích nhằm hỗ trợ các bạn học sinh tìm ra lí lẽ và đưa ra dẫn chứng trong bài văn nghị luận.

Bài văn nghị luận giải thích là gì?

Cách lập dàn ý cho bài văn nghị luận giải thích

  1. Mở bài văn nghị luận
  • Dẫn dắt vào vấn đề: Để làm tốt việc dẫn dắt vào vấn đề, bạn cần tìm hiểu kĩ đề bài và xác định đúng trọng tâm của tư tưởng, đạo lí hay câu nói cần giải thích.

Ví dụ: Đề bài “Giải thích câu tục ngữ ‘Lá lành đùm lá rách'”, bạn cần xác định trọng tâm là “tình yêu thương, đùm bọc, sẻ chia giữa người với người”.

  • Trích dẫn câu nói, tư tưởng hoặc đạo lí cần giải thích: Sau khi nêu ra vấn đề trọng tâm, bạn cần trích dẫn vấn đề cần giải thích vào bài làm và khái quát nội dung của câu nói.

Ví dụ: Mở bài cho đề văn “Giải thích câu tục ngữ ‘Lá lành đùm lá rách'”:

“Lá lành đùm lá rách là một chủ đề hay có trong đề thi dạng bài văn nghị luận. Tình yêu thương là một trong những truyền thống quý báu thể hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người của dân tộc ta. Điều này đã được thể hiện rõ qua kho tàng ca dao, tục ngữ vô cùng phong phú và đa dạng. ‘Lá lành đùm lá rách’ là một trong số những câu tục ngữ nằm trong dòng chảy xuyên suốt đó và thể hiện rõ một bài học mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc về tình yêu thương con người.”

  1. Thân bài văn nghị luận

Ở phần thân bài, bạn cần có những luận điểm rõ ràng, mạch lạc với các thao tác về giải thích, bình luận, đánh giá.

  • Giải thích vấn đề cần nghị luận

  • Giải thích những từ khóa quan trọng, những từ ngữ hay và khó: Để giải thích những từ ngữ quan trọng một cách sâu sắc, bạn cần giải thích nghĩa đen và nghĩa bóng.

  • Bình luận, đánh giá vấn đề, tư tưởng hay câu nói cần giải thích thông qua hệ thống lí lẽ và dẫn chứng: Để tìm những lí lẽ, bạn có thể đặt ra và trả lời những câu hỏi “Vì sao?” và “Tại sao?”.

  • Bài học nhận thức và hành động. Liên hệ bản thân: Đề xuất những phương hướng cụ thể về nhận thức và hành động trong cuộc sống.

  1. Kết bài

Khẳng định lại giá trị của vấn đề tư tưởng, đạo lí cần giải thích.

Chẳng hạn, khi kết lại bài văn nghị luận giải thích “Lá lành đùm lá rách”, bạn có thể khẳng định lại giá trị của câu tục ngữ này và kết thúc bài viết với lời nhắn nhủ:

“Như vậy, câu tục ngữ ‘Lá lành đùm lá rách’ đã thể hiện một bài học giáo dục vô cùng sâu sắc về tình yêu thương, sự đùm bọc giữa người với người. Chúng ta cần phải yêu thương, đùm bọc lẫn nhau, phát huy truyền thống và giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc ta.”

About The Author