Tiên Hoàng Đế – người được gọi là Đinh Bộ Lĩnh, sinh ra và lớn lên tại Hoa Lư – là con trai của Thứ sử châu Hoan Đinh Công Trứ. Ông đã dẹp yên các sứ quân và tự lập làm đế trong vòng 12 năm (968-979). Tuy nhiên, ông bị Đỗ Thích – một người trong triều – ám sát khi chỉ mới 56 tuổi. Thông tin này được tìm thấy trong các nguồn lịch sử và sách vở cổ xưa. Tội danh được treo lên Đỗ Thích chính là ám sát vua Tiên Hoàng. Sau khi mất, Đinh Tiên Hoàng được an táng tại sơn lăng Trường Yên.

Đinh Tiên Hoàng được biết đến là một vị vua tài năng và sáng suốt hơn người. Ông đã mưu lược dũng cảm, đánh bại các hùng trưởng và tiếp nối sự thống nhất đất nước của Triệu Vương. Tuy nhiên, ông không biết đề phòng và không thể giữ được ngôi vị đến cuối đời. Điều này thực sự đáng tiếc.

Trước khi trở thành vua, cha của Đinh Tiên Hoàng – Đinh Công Trứ – đã làm nha tướng của Dương Đình Nghệ. Sau khi rời khỏi Dương Đình Nghệ, ông tiếp tục giữ chức vụ Thứ sử châu Hoan. Sau khi cha mất, ông lập nghiệp và đạt được thành công rực rỡ ở sách Đào Áo.

Vua Tiên Hoàng đã chiến đấu với vua Ngô khi ông còn rất trẻ. Ban đầu, ông đã bị đánh bại và phải chạy trốn. Trên cầu ở Đàm Gia Nương Loan, cầu gãy và vua rơi xuống bùn. Nhưng ngay lúc đó, hai con rồng vàng xuất hiện để bảo vệ vua. Người chú đang cố gắng đâm ông, nhưng khi nhìn thấy hai con rồng, ông ta sợ hãi và rút lui. Vua đã thu nhặt lại quân đội và trở lại cuộc chiến, cuối cùng ông đã đánh bại người chú. Từ đó, ai cũng sợ phục và mọi cuộc chiến đều dễ như chẻ tre. Vì vậy, ông được gọi là Vạn Thắng Vương.

Trước khi Tiên Hoàng lên ngôi, có mười hai sứ quân tự xưng là hùng trưởng và chiếm đất đai. Tuy nhiên, khi Tiên Hoàng cất quân, tất cả đều khuất phục dưới quyền lực của ông. Ông đã tự lập làm đế và chọn Hoa Lư (hiện nay là phủ Trường Yên) làm đô mới. Tuy ông muốn xây dựng đô ở Đàm thôn, nhưng không có không gian phù hợp. Vì vậy, ông đã định đô ở Hoa Lư.

Vào năm Mậu Thìn (968), với niềm tin vào tài năng của mình, Tiên Hoàng lên ngôi và đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt. Ông dời Kinh ấp về Hoa Lư, bắt đầu xây dựng đô mới, xây cung điện và thiết lập triều nghi. Ông được tôn vinh là Đại Thắng Minh Hoàng Đế.

Để thể hiện uy quyền của mình, Tiên Hoàng đã đặt một vạc lớn tại sân triều và nuôi hổ dữ trong nó. Ông thông báo rằng bất kỳ ai vi phạm sẽ bị hạ lệnh đặt vào vạc và để cho hổ ăn thịt. Mọi người đều sợ hãi và không dám vi phạm.

Lê Văn Hưu nói: Tiên Hoàng có tài năng sáng suốt hơn người và dũng cảm mưu lược. Trong thời điểm nước Việt chưa có vị vua chính thức và các hùng trưởng đang tranh giành quyền lực, ông đã cất quân và mười hai sứ quân đều khuất phục. Ông đã xây dựng đô mới, tự xưng là đế, lập quân đội và thiết lập chế độ gần đầy đủ. Có lẽ đó là ý trời ban cho nước Việt để tiếp nối sự thống nhất đất nước của Triệu Vương.

Tiên Hoàng đã lập năm hoàng hậu, điều này chưa từng thấy trong lịch sử. Trong quá khứ, chỉ có một hoàng hậu để quản lý công việc nội trị. Nhưng Tiên Hoàng đã chọn lập năm hoàng hậu. Điều này đã gây ra sự rối loạn trong triều đình và tác động không tốt đến các triều đại Lê, Lý sau này.

Vào năm Tân Mùi (971), Đại Việt chính thức bắt đầu sử dụng niên hiệu. Tiên Hoàng đã quy định cấp bậc văn võ và tăng đạo trong quân đội. Nguyễn Bặc được bổ nhiệm làm Định quốc công, Lưu cơ làm Đô hộ phủ sĩ sư, Lê Hoàn làm Thập đạo tướng quân và Tăng thống. Ngô Chân Lưu được ban hiệu là Khuông Việt đại sư và Trương Ma Ni làm Tăng lục. Đạo sĩ Đặng Huyền Quang được trao chức Sùng chân uy nghi.

Vào năm Nhâm Thân (972), Nam Việt Vương Liễn được gửi sang nhà Tống để thăm và giao lưu.

Vào năm Quý Dậu (973), Nam Việt Vương Liễn trở về từ nhà Tống. Nhà Tống đã gửi sứ khánh sang và phong Liễn làm Giao Chỉ Quận Vương, đồng thời Liễn được bổ nhiệm làm Kiểm hiệu thái sư và đô hộ phủ An Nam. Từ đó trở đi, các sứ khánh sang nhà Tống đều do Liễn làm chủ.

Vào năm Bính Tý (974), có lời tiên tri nói về việc Đỗ Thích giết hai vị vua Đinh và Lê và việc mười hai sứ quân xưng đại vương. Người ta cho rằng đó là số trời đã định từ trước. Trong thời điểm đó, Định quốc công Nguyễn Bặc, Đinh Điền và Lê Hoàn đã chống lại Vương Ngạn Phù và đưa Vệ Vương Toàn lên ngôi Hoàng đế. Tiên Hoàng Đế và Hoàng thái hậu Dương Thị đã được tôn vinh trong lễ tang của Tiên Hoàng Đế.

Tóm lại, Đinh Tiên Hoàng là một vị vua tài năng và dũng cảm. Mặc dù ông đã đạt được nhiều thành công trong việc thống nhất đất nước, nhưng ông không giữ được ngôi vị đến cuối đời. Điều này đã tạo ra sự rối loạn và ảnh hưởng xấu đến các triều đại sau này.

About The Author