Soạn bài Đàn ghi ta của Lorca

Lorca là một người nghệ sĩ đầy tài năng và cá nhân đặc biệt. Hắn đã dành cả cuộc đời mình để sáng tác những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về cuộc sống của Lorca cũng như những thành tựu sáng tác đáng kể của ông.

Phần tác giả

Cuộc đời

  • Lorca, tên khai sinh là Thanh Thảo, sinh vào năm 1946.
  • Quê hương của Lorca nằm ở huyện Mộ Đức thuộc tỉnh Quảng Ngãi.
  • Trước năm 1975, Lorca đã tốt nghiệp Khoa Ngữ văn tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau đó, ông tham gia vào cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Lorca được biết đến là một gương mặt tiêu biểu trong thế hệ thơ trẻ giai đoạn kháng chiến chống Mỹ.
  • Sau năm 1975, Lorca vẫn tiếp tục sáng tác thơ và nỗ lực cải cách thơ Việt dựa vào xu hướng đào sâu nội tâm. Ông tìm kiếm một cách thể hiện mới thông qua thể thơ tự do, không ràng buộc, phóng khoáng.

Lorca

Thành tựu sáng tác

  • Lorca đã nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học – nghệ thuật vào năm 2001.
  • Một số tác phẩm chính tiêu biểu của Lorca bao gồm “Những người đi tới biển” (thuộc thể loại trường ca – 1977), “Dấu chân qua trảng cỏ” (thuộc thể loại thơ – 1978), “Những ngọn sóng mặt trời” (thuộc thể loại trường ca – 1981), “Khối vuông ru-bích” (thuộc thể loại thơ – 1985)…
  • Phong cách thơ của Lorca đại diện cho tâm tư của những người tri thức với nhiều suy tư, trăn trở về những vấn đề tồn tại trong xã hội và thời đại. Lorca luôn mong muốn có một cuộc sống được cảm nhận và bộc lộ từ đáy lòng. Thơ của Lorca rất giàu tâm tư, mãnh liệt và phóng túng trong cảm xúc và ít nhiều tồn tại màu sắc tượng trưng siêu thực.

Phần tác phẩm

Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” được rút ra từ tập “Khối vuông ru-bích” (năm 1985). Đây là một tác phẩm tiêu biểu đặc trưng cho lối tư duy giàu tâm tư phóng túng và ít nhiều tồn tại màu sắc tượng trưng siêu thực.

Thể thơ và bố cục

  • Tác phẩm được viết bằng thể thơ tự do.
  • Bài thơ được chia thành 4 phần:
    • Phần 1: Từ đầu đến “mỏi mòn”: Hình ảnh Lorca là một con người tự do và một nghệ sĩ cách tân.
    • Phần 2: Tiếp đến “máu chảy”: Lorca đã bị ám sát và nỗi xót xa đó bộc lộ sự cách tân về nghệ thuật đang dang dở.
    • Phần 3: Tiếp đến “đáy giếng”: Niềm thương xót cho Lorca và những cách tân trong nghệ thuật đang dang dở của ông.
    • Phần 4: Còn lại: Suy nghĩ về cuộc giải thoát, cách từ biệt của Lorca.

Lorca

Hướng dẫn trả lời câu hỏi

Câu 1: Trang 166 SGK Ngữ văn 12 tập 1

Bài thơ “Đàn ghi ta của Lorca” được viết bằng thể tự do, sử dụng câu từ dựa trên dòng cảm xúc mãnh liệt về cái chết bi thương của người nghệ sĩ Lorca. Để hiểu được mạch cảm xúc, ta nên chú ý đến sức kết hợp của các hình ảnh sau: áo choàng đỏ, tiếng đàn bọt nước, vầng trăng chếnh choáng, yên ngựa mỏi mòn; cũng như các hình ảnh khác như áo choàng bê bết đỏ, tiếng ghi ta lá xanh, tiếng ghi ta nâu, tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy,…; và cuối cùng, các hình ảnh liên tưởng như Lorca bơi sang ngang, trên chiếc ghi ta màu bạc, chàng ném lá bùa cô gái Di-gan vào xoáy nước, ném trái tim mình nằm yên…

Câu 2: Trang 166 SGK Ngữ văn 12 tập 1

Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn khi đọc đoạn thơ sau:

“không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng.”

Đoạn thơ trên ám chỉ sức sống vĩnh cửu của tiếng đàn của Lorca. “Không ai chôn cất tiếng đàn” thể hiện ý nguyện của người dân. “Tiếng đàn như cỏ mọc hoang” ám chỉ sự sống mãnh liệt và bền bỉ của cuộc sống, cũng như tài năng của Lorca. “Giọt nước mắt vầng trăng” thể hiện niềm thương xót và niềm tin vào nghệ thuật. “Long lanh trong đáy giếng” ám chỉ sự tồn tại mãi mãi của Lorca trong nghệ thuật dù đã ra đi.

Câu 3: Trang 166 SGK Ngữ văn 12 tập 1

Hình tượng “tiếng đàn” trong bài thơ muốn truyền tải ý nghĩa ẩn dụ như thế nào?

Trong bài thơ, hình ảnh “tiếng đàn” xuất hiện nhiều lần và mang nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Tiếng đàn ghi ta là biểu tượng của nghệ thuật và tự do tưởng tượng. Đó là cách Lorca truyền tải những cảm xúc mãnh liệt của mình. Sử dụng hình ảnh “tiếng đàn” cũng thể hiện sự đa dạng và sự sống trong nghệ thuật của Lorca.

About The Author