Dạy học tích hợp liên môn là một vấn đề đang thu hút sự quan tâm của ngành giáo dục. Trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức các cuộc thi, cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học và dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn dành cho giáo viên Trung học cơ sở. Điều này đã khơi nguồn động lực để các giáo viên tổ chức hướng dẫn, chỉ đạo và triển khai dạy học tích hợp liên môn ở các trường.

Tại các trường, thông qua các hoạt động của hội đồng, tổ nhóm chuyên môn, các nội dung về dạy học tích hợp liên môn đã được triển khai đến từng giáo viên. Kế hoạch năm học của từng cá nhân và tổ chuyên môn đã được cụ thể hóa bằng cách đăng ký chủ đề dạy học, lồng ghép với các kỳ thi chọn giáo viên giỏi, hội giảng cấp trường, cấp huyện.

Dạy học tích hợp liên môn trong môn Ngữ Văn là việc vận dụng những nội dung và phương pháp từ các lĩnh vực, các môn học khác nhau để tăng hiệu quả dạy học và nâng cao năng lực sử dụng kiến thức và kĩ năng của học sinh. Sự kết hợp này giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và mở rộng hiểu biết về các lĩnh vực khác nhau liên quan đến môn Ngữ Văn, như Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân. Đồng thời, nó cũng rèn luyện kỹ năng sống và phát triển năng lực theo yêu cầu môn học.

Qua quá trình dạy học, việc áp dụng hình thức tích hợp liên môn mang lại nhiều ưu điểm. Nó mang ý nghĩa hơn cho quá trình học tập và giúp học sinh hiểu rõ mục tiêu và quan hệ giữa các khía cạnh của quá trình học. Kiến thức tích hợp liên môn gắn liền với kinh nghiệm sống của học sinh, tạo hứng thú và giúp học sinh ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc và nhàm chán.

Tuy nhiên, việc tích hợp liên môn trong dạy học vẫn còn khó khăn. Dù giáo viên đã từng dạy những kiến thức liên quan đến các môn học khác, việc tích hợp liên môn vẫn là một quy trình mới đối với giáo viên và học sinh. Hơn nữa, chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về các nội dung liên quan đến dạy học tích hợp liên môn trong môn Ngữ Văn, dẫn đến sự chưa đồng nhất trong nội dung và phương pháp tổ chức.

Với tâm huyết và kinh nghiệm của mình, nhóm Ngữ Văn trường THCS Chánh An đã lựa chọn chuyên đề: “Tích hợp liên môn trong dạy học Ngữ Văn”. Chúng tôi mong muốn chia sẻ kinh nghiệm và hiểu biết của mình về dạy học tích hợp liên môn và nhận được sự chia sẻ từ các đồng nghiệp khác, nhằm cùng nhau áp dụng vào thực tiễn dạy học và nâng cao chất lượng môn Ngữ Văn ở Trung học cơ sở.

Nội dung chuyên đề

1. Khái niệm về dạy học tích hợp liên môn

Dạy học tích hợp liên môn là phương pháp dạy học những kiến thức liên quan từ hai môn trở lên. Điều này đòi hỏi tích hợp giữa các môn học trong quá trình dạy một môn học nhất định. Tích hợp liên môn giúp học sinh nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ và vận dụng kiến thức một cách tốt hơn.

2. Ưu điểm của dạy học tích hợp liên môn

  • Đối với học sinh: Học sinh trở nên sáng tạo và năng động hơn trong quá trình học tập. Họ có thể áp dụng kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế. Học theo phương pháp tích hợp liên môn giúp học sinh ghi nhớ kiến thức tốt hơn và tạo niềm đam mê hơn với môn học.

  • Đối với giáo viên: Giáo viên không chỉ giảm tải công việc mà còn có thể bồi dưỡng và nâng cao kiến thức, kĩ năng, năng lực sư phạm của mình. Các giáo viên liên quan có thể phối hợp, hỗ trợ nhau trong quá trình dạy học.

3. Dạy học tích hợp liên môn trong môn Ngữ Văn

Việc tích hợp liên môn trong môn Ngữ Văn đòi hỏi giáo viên tìm hiểu nguyên tắc và quy tắc đặc thù của dạy học trong môn này. Không chỉ lựa chọn các môn học phù hợp, giáo viên còn cần xác định thời điểm và mức độ tích hợp phù hợp. Sưu tầm tài liệu và tranh ảnh liên quan cũng là một yếu tố quan trọng.

Giải pháp

1. Giáo viên

  • Nghiên cứu và tìm hiểu nguyên tắc dạy học tích hợp liên môn, cũng như nguyên tắc đặc thù của môn Ngữ Văn để áp dụng đúng cấu trúc và nội dung đặc thù của môn.

  • Lựa chọn môn học và thời điểm tích hợp một cách phù hợp và linh hoạt. Đồng thời, xác định mức độ và dung lượng kiến thức liên môn phù hợp với bài học.

  • Sưu tầm tài liệu và tranh ảnh liên quan để hỗ trợ trong quá trình dạy học.

2. Tổ chuyên môn

  • Họp tổ chuyên môn để xác định phương pháp, nội dung và kế hoạch chuyên đề.

3. Lãnh đạo trường

  • Quan tâm, chỉ đạo và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chuyên môn và giáo viên thực hiện chuyên đề.

4. Học sinh

  • Chuẩn bị bài học theo hướng dẫn của giáo viên và sưu tầm kiến thức liên quan.

Kết quả

  • Đối với giáo viên: Giáo viên có thể dạy học tích hợp liên môn một cách tự tin và linh hoạt. Đồng thời, giáo viên có cơ hội bồi dưỡng và nâng cao kiến thức, kĩ năng và năng lực sư phạm.

  • Đối với học sinh: Học sinh được thúc đẩy tính sáng tạo và chủ động, giúp họ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và áp dụng vào các tình huống thực tế.

Kiến nghị

  • Sở, Phòng cần cung cấp hướng dẫn chi tiết về dạy học tích hợp liên môn cho từng môn học cụ thể. Đồng thời, cần tổ chức các khóa tập huấn để giáo viên áp dụng phương pháp này một cách hiệu quả.

  • Nhà trường cần tổ chức các cuộc thi giáo án tích hợp, đặc biệt là giáo án vận dụng kiến thức liên môn.

  • Giáo viên môn Ngữ Văn cần thiết kế các hoạt động học tích hợp và đánh giá năng lực của học sinh. Qua đó, giúp học sinh nắm vững kiến thức và tự tư duy trong quá trình học tập.

Trên đây là báo cáo chuyên đề của nhóm Ngữ Văn trường THCS Chánh An. Chúng tôi hy vọng nhận được sự đóng góp và giúp đỡ từ quý lãnh đạo chuyên môn và các đồng nghiệp, nhằm hoàn thiện chuyên đề và nâng cao chất lượng giảng dạy môn Ngữ Văn ở Trung học cơ sở.

About The Author