Một khám phá du dương về mùa thu

Nguyễn Khuyến – người với tâm hồn thơ cao cả

Nguyễn Khuyến là một nhà thơ nổi tiếng với tài năng và trái tim yêu nước. Sinh ra tại Nam Định nhưng lớn lên và sống ở Yên Đổ, huyện Lục Bình, tỉnh Hà Nam. Mặc dù đỗ đạt thành tích xuất sắc trong các kỳ thi, ông chọn sống giản dị và dạy học ở quê nhà. Ông đã có đóng góp quan trọng cho văn học dân tộc với hơn 800 tác phẩm thơ và văn, nổi bật trong số đó là thơ Nôm, thơ viết về làng quê và thơ trào phúng.

“Câu cá mùa thu” – một tác phẩm đẹp của Nguyễn Khuyến

“Bài thơ “Câu cá mùa thu”, một trong ba bài thuộc chùm thơ mùa thu của Nhà thơ Nguyễn Khuyến, là một tác phẩm đẹp về tình yêu thiên nhiên và đất nước. Chúng ta hãy cùng khám phá những hình ảnh tuyệt vời mô phỏng mùa thu trong tâm trí tác giả.

Bức tranh mùa thu tĩnh lặng

“Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo, Ao thu lạnh lẽo nước trong veo” – với những từ ngữ tinh tế, Nguyễn Khuyến đã vẽ lên một khung cảnh thật gần gũi với quê hương. Mùa thu không mở ra bát ngát, chỉ hẹp lại trong một ao bé nhỏ. Hình ảnh chiếc thuyền câu càng bé lại càng bé hơn, như muốn thu gọn mình vào “bé tẻo teo”. Cảnh thu trong bài thơ hiện lên quen thuộc, nhưng cũng lạnh lẽo, vắng vẻ. Có lẽ cái lạnh đó không chỉ nằm trong không gian mà còn nằm trong lòng người.

“Sóng biếc theo làn hơi gợn tí, Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo” – hình ảnh sắc màu xanh biếc của sóng nước và sắc vàng của lá tạo thành một màu sắc kì diệu của mùa thu. Gió thu nhẹ nhàng thổi qua, sóng nước gợn lên nhẹ nhàng, lá khẽ đưa vèo. Mùa thu trong bài thơ được phác họa với màu sắc hài hòa, không gian tĩnh lặng với cử động nhẹ nhàng, mang tới một sự tĩnh lặng trong lòng.

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt, Ngõ trúc quanh co khách vắng teo” – điểm nhìn mở ra cao rộng và sâu thẳm hơn. Bầu trời thu xanh ngắt, không gian yên tĩnh, không có người, không có tiếng động… Cảnh thu được vẽ nên bởi những rung động tinh tế, tâm trạng riêng của thi nhân.

“Tựa gối buông cần lâu chẳng được, Cá đâu đớp động dưới chân bèo” – từ “tựa gối”, “buông cần” của người câu cá tạo nên sự chờ đợi mỏi mòn trong vắng lặng. Tiếng cá “đớp động” dưới chân bèo với động tả tĩnh, gợi lên sự tĩnh lặng trong tâm hồn của thi nhân. Từ “đâu” có thể hiểu như là phủ định, phiếm định hay là một nghi vấn, tạo nên sự mơ hồ của cảnh và thái độ tĩnh tại trong tâm hồn của thi nhân.

Bức tranh thu trong bài thơ toát lên một tĩnh lặng tuyệt đối. Đó chính là sự nhạy cảm của thi nhân, những quan sát tinh tế trong sự giao hòa với thiên nhiên. Tác giả thể hiện tình yêu đối với thiên nhiên, với quê hương và thái độ không màng danh lợi, nhưng vẫn ưu tư thời cuộc.

About The Author