Để miêu tả vẻ đẹp và sức mạnh của con người lao động trước thiên nhiên, tác giả Đỗ Trung Quân đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật độc đáo trong bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”. Bài thơ này tường thuật về một đêm lao động trên biển của một đoàn thuyền đánh cá.

Hình ảnh lao động trên biển

Bài thơ bắt đầu bằng một cảnh ra khơi. Dù chỉ phác thảo qua vài nét, nhưng tác giả đã tạo ra một khung cảnh chắc nịch và khẩn trương. Những câu thơ đầu tiên mô tả sự vận động của thời gian, ánh mặt trời chìm xuống biển, và những đợt sóng lăn tăn như cánh cửa đóng lại. Khi ánh sáng mặt trời tắt, bầu trời trở nên tối tăm, đúng lúc này, không gian của một đêm lao động đã bắt đầu tỏa sáng bởi tiếng hát của những ngư dân.

Tiếng hát của ngư dân

Tiếng hát này không chỉ đơn thuần là âm thanh, mà nó chứa đựng trong đó lòng tin, tình yêu lao động và sắc “cá bạc”. Những vần trắc trong khổ thơ đầu (lửa, cửa, khơi, khơi) hòa cùng giai điệu của khúc hát, tạo nên một vẻ đẹp thoáng đãng và tươi sáng. Những câu thơ này tự nhiên cuốn hút người đọc vào không khí lao động của ngư dân.

Lao động trên biển đêm

Bốn khổ thơ tiếp theo mô tả cảnh lao động trên biển đêm. Đây là những dòng thơ tập trung vào hình ảnh tráng lệ, sức mạnh đã được đề cập từ đầu bài với hình ảnh “Mặt trời… như hòn lửa”. Tại đây, cảnh đánh cá đêm trên biển được mô tả sinh động. Những động từ mạnh mẽ (lái gió, lướt, dàn đan, quẫy, kéo xoăn tay,…) và những hình ảnh ấn tượng như mây cao, biển bằng, bụng biển, thế trận, vây giăng, đêm thở cùng với những sắc màu lộng lẫy, rực rỡ như trẩy hội tạo nên một bức tranh tráng lệ, sống động và đẹp đến say lòng người. Ở đây, vẻ đẹp của biển trời kết hợp với vẻ đẹp của con người lao động tạo nên một sự hoà quyện tuyệt vời.

Hình ảnh “Đêm thở”

Chỉ một hình ảnh “Đêm thở” đã khiến ta như cảm nhận được màn đêm phập phồng, cảm nhận gió và sóng nước. Theo nhịp thở của vũ trụ, hàng ngàn con sóng dồn đuổi ánh lên những đợt vàng sáng lấp lánh của vẩy cá phản chiếu ánh trăng, của ánh trăng, của sao. Hình ảnh này thật kỳ diệu và đẹp mắt!

Như vậy, thông qua bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”, tác giả đã thành công trong việc miêu tả vẻ đẹp và sức mạnh của con người lao động trước thiên nhiên. Bài thơ cũng mang lại cho độc giả những trải nghiệm tuyệt vời về cuộc sống của ngư dân trên biển đêm.

About The Author