Tháp Bút và Đài Nghiên, những công trình kiến trúc lịch sử nằm tại hồ Hoàn Kiếm, đã tồn tại hơn 140 năm. Đây là những biểu tượng của văn hóa và võ công. Tháp Bút được xây dựng trên một ngọn núi từ đá xếp, cao 28m với ngòi bút dựng ngược ở đỉnh. Trên thân tháp có khắc ba chữ “Tả Thanh Thiên” và chiếc Nghiên mực tượng trưng cho văn chương và chính trị.

Đền Ngọc Sơn và lịch sử thành lập Tháp Bút và Đài Nghiên

Đền Ngọc Sơn được xây dựng từ mùa thu năm 1842, trong khi Tháp Bút và Đài Nghiên ra đời vào năm 1865. Trước đây, tại đây là nơi các vua thường ra câu cá và sau đó được xây dựng thành Điếu đài (đài câu). Đến thời Nguyễn Gia Long, ông Tín Trai đã mở rộng đền Quan Đế thành chùa Ngọc Sơn và xây một gác chuông trước chùa. Khoảng cuối thời Nguyễn Thiệu Trị, chùa này đã được nhượng lại cho hội Hướng Thiện và đổi thành đền Văn Xương. Tháp Bút và Đài Nghiên được xây dựng sau đó vào năm 1865.

Sự tượng trưng của Tháp Bút và Đài Nghiên

Tháp Bút và Đài Nghiên được thiết kế với ý tưởng “tượng trưng cho nền văn vật”. Tháp Bút biểu hiện văn chương thông qua biểu tượng ngòi bút, trong khi Đài Nghiên tượng trưng cho võ công. Tháp Bút được xây trên một ngọn núi gọi là Độc Tôn, tượng trưng cho chiến công của chúa Trịnh trong việc dẹp cuộc khởi nghĩa của quận Hẻo Nguyễn Danh Phương. Tháp Bút có chiều cao 28m và được xây dựng từ đá xếp thành năm tầng.

Vẻ đẹp và ý nghĩa của Đài Nghiên

Đài Nghiên nằm ở cầu Thê Húc và là cửa đầu tiên dẫn vào đền. Đài này được làm bằng đá xanh và có hình dạng nửa quả đào. Trên thân Đài Nghiên có khắc một bài thơ do Nguyễn Văn Siêu soạn. Ý nghĩa của bài thơ này đã khái quát được trong bài chí trên thân tháp: “Xưa lấy hốc đất làm nghiên, chú giải Đạo Đức kinh, nghiền ngẫm bên nghiên lớn, viết sách Hán Xuân Thu. Từ đá tách ra làm nghiên, chẳng có hình dáng. Không vuông không tròn, dùng vào mọi việc thật kỳ diệu. Không cao không thấp, ngôi ở chính giữa. Cúi soi hồ Hoàn Kiếm, ngửa trông ngọn Bút đá. ứng vào sao Thai mà làm ra mọi biến đổi. Ngậm nguyên khí mà mài hư không.”

Kết luận

Tháp Bút và Đài Nghiên là hai công trình kiến trúc lịch sử đặc biệt tại hồ Hoàn Kiếm. Tháp Bút tượng trưng cho văn chương, trong khi Đài Nghiên biểu hiện võ công. Hai công trình này không chỉ là những biểu tượng văn hóa và võ công của dân tộc, mà còn là hòn phụng văn cổ xưa được truyền mãi qua các thế hệ.

About The Author