Hằng năm, khi cuối thu về, lá rụng phủ đường và trên trời không khí trong lành, những kỷ niệm ngọt ngào về buổi đi học đầu tiên lại dậy lên trong lòng tôi.

Tôi không thể quên những cảm xúc tuyệt vời ấy, như những bông hoa tươi cười trong ánh nắng ban mai trên bầu trời trong xanh. Những ý tưởng ấy tôi chưa từng ghi lại, vì lúc đó tôi chưa biết viết và giờ đây tôi cũng không thể nhớ hết. Nhưng mỗi khi thấy những đứa trẻ nhỏ nhút nhát nằm che dưới nón của mẹ trong lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tràn đầy cảm hứng.

Buổi sáng ấy, trong sương mù thu và gió lạnh, mẹ tôi ôn lưng nắm tay tôi đi trên con đường làng dài và hẹp. Tôi đã đi qua con đường này nhiều lần, nhưng lần này tôi cảm thấy khác thường. Mọi thứ xung quanh tôi đều thay đổi, vì tâm trạng của tôi cũng đang thay đổi: hôm nay tôi đi học. Tôi không còn chơi khẩu trang và đùa nghịch như anh Quý và Sơn nữa. Trong chiếc áo dài đen dài, tôi cảm thấy trang trọng và đứng đắn.

Dọc đường, tôi thèm muốn nhìn những cậu bé ăn mặc chỉn chu, nhí nhảnh gọi tên nhau và trao đổi sách vở. Hai quyển sách mới trong tay tôi bắt đầu cảm thấy nặng nề. Tôi nắm chặt chúng, nhưng một quyển rơi xuống và nhẹ nhàng chạm đất. Tôi vội nhặt lên và nắm chặt một cách cẩn thận. Các bạn đi trước tôi cầm nhiều sách vở cùng thước kẻ, nhưng không một ai để lộ sự khó khăn.

Tôi muốn thử sức mình, vì vậy tôi nhìn mẹ và nói: “Mẹ đưa bút thước cho con cầm đi.” Mẹ tôi cúi đầu nhìn tôi với đôi mắt âu yếm và nói: “Thôi để mẹ cầm đi.” Tôi có một suy nghĩ ngây thơ và non nớt rằng chỉ người giỏi mới cầm được bút thước. Suy nghĩ đó thoáng qua trong đầu tôi nhẹ như một đám mây đi ngang qua đỉnh núi.

Trước sân trường làng My Ly đông đúc người. Mọi người áo quần sạch sẽ, gương mặt vui vẻ và tươi tắn. Mấy hôm trước, khi đi qua làng Hoa An, tôi dừng lại trường một lần. Lần đó, trường học đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi xung quanh các lớp để nhìn qua cửa sổ những bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm giác khác biệt, trường cao ráo và sạch sẽ hơn những ngôi nhà trong làng. Nhưng lần này khác. Trước mặt tôi, trường My Ly trông đẹp mắt và trang trọng như đình làng Hoa An. Sân trường rộng lớn, tòa nhà cao hơn trong những buổi trưa hè vắng vẻ. Lòng tôi bỗng lo sợ.

Giống như tôi, một số học sinh mới lúng túng đứng gần thân nhân, chỉ dám nhìn một nửa hoặc đi từng bước nhẹ nhàng. Họ giống như những chú chim non đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời muốn bay, nhưng đang do dự và sợ hãi. Họ ao ước được vụng và mong muốn được như những học sinh cũ, biết lớp biết thầy để không phải lúng túng trong cái hình thành lạ lẫm này.

Sau tiếng trống vang lên trong lòng tôi, một số học sinh cũ tiếp tục xếp hàng dưới mái hiên và bước vào lớp học. Tôi cảm thấy bị bỏ rơi vào lúc này, vì xung quanh chỉ có những đứa bé vụng về và lúng túng như tôi. Họ không tự di chuyển, chỉ theo sức mạnh kéo căng từ phía trước. Họ không dừng lại vì cả hai chân họ tiếp tục kéo dài. Họ giơ lên một chân rồi mạnh mẽ duỗi nó như sút quả bóng tưởng tượng. Ngay lúc này, toàn bộ cơ thể họ cũng rung động theo nhịp bước vui mừng trong lớp học.

Hiệu trưởng trường My Ly gọi một số học sinh mới đến đứng trước lớp ba. Trường làng nhỏ, nên hiệu trưởng không có phòng riêng. Khi ông đọc danh sách, tôi cảm thấy tim tôi như ngừng đập một nhịp. Tôi quên mất cả mẹ đang đứng phía sau tôi. Khi nghe gọi tên, tôi giật mình và rụt rè.

Sau khi đọc xong danh sách đã được viết sẵn trên một tấm giấy lớn, hiệu trưởng nhìn chúng tôi và nói: “Vậy là các em học lớp năm. Các em phải cố gắng học để làm vui lòng cha mẹ và để giáo viên hạnh phúc. Các em đã hiểu chưa?” Các em đã nghe, nhưng chẳng ai dám trả lời. May mắn là có tiếng đáp lại từ phụ huynh.

Hiệu trưởng nhìn chúng tôi với đôi mắt từ bi và xúc động. Một số học sinh lớp ba cũng quay đầu nhìn ra và một số người bên ngoài đứng lại để nhìn vào. Trong những phút này, chúng tôi bị người khác xem xét nhiều hơn bao giờ hết. Điều này làm chúng tôi càng lúng túng hơn.

Hiệu trưởng tháo kính rồi nói: “Được rồi, lên đứng đây xếp hàng để vào lớp học.” Tôi cảm thấy có một bàn tay ấm áp đẩy tôi tiến về phía trước, nhưng cảm giác trên người tôi lúc đó trở nên nặng nề. Không giữ được túi áo hay cánh tay của người thân, vài học sinh đã từ từ bước lên đứng dưới mái hiên lớp. Họ nhìn ra sân trường, nơi người thân đang nhìn chúng tôi với đôi mắt đong đầy tình yêu. Một học sinh đứng đầu cất mặt khóc. Tôi không thể nhịn nước mắt và cũng ôm mặt vào lòng mẹ tôi, khóc theo. Tôi nghe cái tiếng thút thít trong cổ của những học sinh mới phía sau lưng tôi. Một bàn tay quen thuộc vuốt nhẹ mái tóc tôi.

Hiệu trưởng cười vui vẻ đợi chúng tôi: “Các em đừng khóc. Trưa nay các em được về nhà và ngày mai cũng được nghỉ cả ngày.” Sau khi kiểm tra hai mươi tám học sinh xếp hàng ngay ngắn dưới mái trường, hiệu trưởng ký tên để cho chúng tôi vào lớp năm. Một giáo viên trẻ tuổi, khuôn mặt tươi cười, đang đón chúng tôi ở cửa lớp. Trong thời thơ ấu, tôi chưa từng cảm thấy xa mẹ tôi như lần này. Tôi cũng thấy kỳ lạ khi có những ngày đi chơi cả ngày với bạn bè ở nông trường Lệ Xá, lòng tôi vẫn không hề cảm thấy xa nhà hay mẹ tôi chút nào.

Một mùi hương đặc biệt lan tỏa trong lớp. Nhìn vào những bức tranh treo trên tường, tôi thấy thú vị và lạ. Tôi nhìn chỗ ngồi của mình rất cẩn thận và tự nhận ra nó là của riêng tôi. Tôi nhìn bạn nhỏ ngồi bên cạnh, một người bạn tôi chưa từng quen biết, nhưng lòng tôi không cảm thấy xa lạ chút nào. Một tình cảm thiêng liêng tự nhiên và đầy bất ngờ đến mức tôi không thể tin được.

Một chú chim non bay đến đậu trên cửa sổ, hót và rồi vỗ cánh bay đi. Tôi nhìn chăm chú theo con chim. Một kỷ niệm xưa về bắt chim giữa đồng lúa hay ở bờ sông Viêm lại hiện lên trong tâm trí tôi, nhưng tiếng viết của thầy giáo gạch trên bảng đen đã đưa tôi trở về hiện thực. Tôi bò lên bàn chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm bẩm đánh vần đọc bài viết “Tôi đi học”.

About The Author